Ertelenmiş vergi konusuna ilişkin, indirilebilir geçici farlar, vergilendirilebilir geçici farklar ne demektir?
TMS 12 GELİR VERGİLERİ
- (a) Vergiye tabi geçici farklar; bunlar gelecek dönemlerde faydalanma veya ödeme yapıldığında o dönemlerin vergiye tabi kârını veya zararını belirlerken vergiye tabi tutarlar oluştururlar
- DEFTER (MUHASEBE ) DEĞERİ<VERGİ DEĞERİ=>VERGİYE TABİ GEÇİCİ FARK
- (b) İndirilebilir geçici farklar; bunlar gelecek dönemlerde faydalanma veya ödeme yapıldığında o dönemlerin vergiye tabi kârını veya zararını belirlerken vergi matrahından indirilebilir tutarlardır.
DEFTER (MUHASEBE ) DEĞERİ>VERGİ DEĞERİ=>İNDİRİLEBİLİR GEÇİCİ FARK
ÖRNEKLER
Ertelenmiş vergi varlığı doğuran indirilebilir geçici farklara ilişkin örnekler aşağıda gösterilmiştir:
- Emeklilik tazminatlarının maliyeti çalışanların hizmet verdikleri sürece muhasebe kârının hesabında gider olarak dikkate alınabilir, ancak vergisel açıdan ya bir fona yatırıldığında ya da emeklilik halinde çalışana ödendiğinde gider yazılabilmesi mümkün olabilir. Bu durumda borcun defter değeri ile genellikle sıfır olan vergiye esas değeri arasında bir indirilebilir geçici fark ortaya çıkar. Bu indirilebilir geçici fark da, gelecek dönemlerde emeklilik fonlarına ya da emeklilere doğrudan ödeme yapıldığında vergiye tabi kârdan indirilmek suretiyle bir ekonomik fayda olarak geri dönecek olan bir ertelenmiş vergi varlığı oluşmasına yol açar;
- Araştırma giderleri muhasebeleştirildikleri dönemin muhasebe kârının hesabında gider olarak dikkate alınabilirler; ancak vergiye esas kârın (mali zararın) tespitinde daha sonraki bir dönemde gider olarak indirilmeleri söz konusu olabilir. Araştırma giderlerinin vergi mevzuatının gelecek dönemlerde gider olarak yazılmasına izin verdiği tutar olan vergiye esas değeri ile sıfır olan defter değeri arasındaki fark, ertelenmiş vergi varlığı doğuran bir indirilebilir geçici farktır;
Vergilendirilebilir geçici farklara örnekler;
- Mesela iştirak kazançları ya da özkaynak değerlemesi ile iştirakimiz değerliyorsak bilançoda iştiraklerimizin değeri artar ( bilançonun aktifinde 242 iştirakler hesabının vergi değeri defter değerinden daha fazla olur) böylece vergilendirilebilir geçici farklar oluşur, vevergi borcu (yükümlülüğü) doğar,
- Dönem sonu kıdem tazminatı gideri hesaplanırken sene içinde kıdem tazminatı almadan işten çıkması beklenen çok fazla işçi varsa hesaplanan birikmiş kıdem tazminatı bir önceki seneden daha az ise, bilançomun pasifinde kıdem tazminatı hesabı azalmıştır ve vergilendirilebilir geçici fark oluşur bunun sonucunda da ertelenen vergi borcu doğar.
